Veel mensen hebben inmiddels stappen gezet in het isoleren van daken, muren en vloeren. Een positieve ontwikkeling voor het klimaat en voor je portemonnee. Wat echter vaak over het hoofd wordt gezien, is dat goede isolatie niet los kan staan van goede ventilatie. In een goed geïsoleerd huis zijn naden en kieren namelijk gedicht, waardoor natuurlijke instroom van verse lucht vermindert. Zonder (actieve) ventilatie wordt de lucht in huis vervuild en vochtig, wat nadelige gevolgen kan hebben.
We brengen een groot deel van onze tijd binnenshuis door. Zonder de toevoer van frisse lucht, bouwen CO2 en vocht zich op. In een oudere, niet-geïsoleerde woning verdween dit vocht vaak vanzelf door kieren bij ramen en deuren, maar nu we onze woningen luchtdicht maken, blijft deze vervuilde lucht binnen hangen. Slechte ventilatie kan dus leiden tot een ongezond binnenklimaat. Dit uit zich vaak in gezondheidsklachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid, droge ogen of irritaties aan de luchtwegen. Daarnaast zorgt een te hoog vochtgehalte voor schimmelvorming op muren en plafonds en is het een ideale voedingsbodem voor huisstofmijt. Een gezonde woning heeft continu toevoer van verse buitenlucht en afvoer van vervuilde binnenlucht nodig.
Het lijkt tegenstrijdig om warme lucht naar buiten af te voeren en koude lucht binnen te laten als je wilt besparen op energieverbruik. Toch is ventileren gunstig hiervoor. Vochtige lucht is namelijk veel moeilijker op te warmen dan droge buitenlucht. Een woning die goed geventileerd is en daardoor een lagere luchtvochtigheid heeft, is sneller op de gewenste temperatuur. Hierdoor hoeft je verwarmingsinstallatie minder hard te werken. Luchten is overigens niet hetzelfde als ventileren. Het openzetten van een raam (luchten) zorgt voor een snelle verversing, maar zodra het raam sluit, hoopt de vervuiling zich weer op. Ventilatie moet 24 uur per dag gebeuren. Voor een energiezuinig resultaat is het belangrijk dat dit op een gecontroleerde manier gebeurt, zodat je niet onnodig veel warmte verliest.
Er zijn verschillende systemen om je woning op een duurzame manier van verse lucht te voorzien. Bij woningen met natuurlijke ventilatie gebeurt dit via roosters in de ramen en muren. Het is belangrijk dat deze roosters altijd open staan, ook in de winter. Voor wie een stap verder wil gaan in verduurzaming, zijn er mechanische oplossingen. Een energiezuinige optie is bijvoorbeeld vraaggestuurde ventilatie. Sensoren meten hierbij de hoeveelheid CO2 of de luchtvochtigheid in huis. Het systeem gaat pas harder werken wanneer dat nodig is, bijvoorbeeld tijdens het koken of als er veel mensen in een kamer zijn. Dit voorkomt onnodig warmteverlies. Een nog duurzamere oplossing is ventilatie met warmteterugwinning (WTW). Bij dit systeem wordt de warmte uit de afgevoerde binnenlucht gebruikt om de binnenkomende koude buitenlucht voor te verwarmen. Zo behoud je ongeveer 90% van de warmte die normaal gesproken verloren gaat, terwijl je toch geniet van een optimale luchtkwaliteit.
Om de luchtkwaliteit in je woning optimaal te houden zonder je energierekening onnodig te laten stijgen, kan je aan de slag met een aantal praktische maatregelen:
1. Houd ventilatieroosters altijd open en zorg dat ze niet geblokkeerd worden door gordijnen of meubels.
2. Maak roosters en ventielen minimaal één keer per jaar schoon met een stofzuiger of een sopje om de luchtdoorstroming te behouden.
3. Gebruik tijdens het koken altijd de afzuigkap en laat deze na het koken nog even aan staan.
4. Zet na het douchen de mechanische ventilatie een half uur op de hoogste stand en trek de muren van de badkamer droog met een trekker.
5. Zorg voor een kier van minimaal 1,5 centimeter onder de binnendeuren, zodat de lucht door het hele huis kan circuleren.
6. Laat een mechanisch ventilatiesysteem elke twee jaar onderhouden en de kanalen elke zes tot acht jaar reinigen door een vakspecialist.
7. Plaats bij een verbouwing of vervanging zelfregelende winddrukgeregelde roosters; deze laten bij harde wind niet extra veel lucht door, wat tocht voorkomt.
8. Droog de was indien mogelijk buiten of in een ruimte met actieve ventilatie om de vochtbalans in huis niet te verstoren.
Het kiezen van het juiste ventilatiesysteem hangt sterk af van de leeftijd en het type van je woning. Wat voor een nieuwere woning in de Loovelden werkt, is waarschijnlijk niet de beste oplossing voor een karakteristiek pand in het centrum van Bemmel of Gendt. Onze adviseurs kunnen je informeren over de verschillende technieken, maar ook over subsidies, zoals de ISDE-regeling voor wanneer je ventilatie combineert met isolatiemaatregelen.