Thuisbatterijen: een slimme investering of nog niet rendabel?

De interesse in thuisbatterijen groeit. Niet alleen omdat het kabinet van plan is om de salderingsregeling per 2027 stop te zetten, maar vooral omdat energieleveranciers nu al ‘terugleverkosten’ rekenen aan huishoudens met zonnepanelen. Hierdoor wordt het terugleveren van stroom minder voordelig. Is een thuisbatterij nu de oplossing? Of zijn er betere alternatieven?

Over thuisbatterijen

Een thuisbatterij slaat zonne-energie op die je opwekt maar niet direct gebruikt. Het is wel belangrijk om te weten dat een batterij energie relatief kort opslaat. De stroom die je overdag opwekt, kun je ’s avonds gebruiken. Je kunt zonnestroom uit de zomer dus níét opslaan om er in het najaar of de winter gebruik van te maken. Met een batterij verhoog je je eigen verbruik van zonnestroom (van gemiddeld 30% naar zo’n 60%) en ben je minder afhankelijk van het energienet. Vaak krijgt de lithium-ijzerfosfaat (LFP) batterij momenteel de voorkeur boven de standaard lithium-ion batterij, vanwege een langere levensduur en betere brandveiligheid.

Rendement

Als het gaat over verduurzamen, spreken we al snel over de 'terugverdientijd'. Eigenlijk moeten we daar vanaf. Bij andere investeringen in de woning (zoals een nieuwe badkamer van € 30.000,-) hebben we het daar immers ook niet over. De term Return on Investment (ROI), oftewel het rendement op je investering, past beter. Een thuisbatterij levert, afhankelijk van de investering, vaak meer op dan wanneer je je geld op de bank laat staan. Het financiële plaatje hangt echter sterk af van welk type batterij je kiest:

- Voor de meter-batterij: Dit zijn de grotere installaties. De aanschafkosten liggen meestal tussen de € 4.000,- en € 10.000,- (inclusief installatie). Deze batterijen zijn ook geschikt om op te laden met netstroom als de stroomprijs laag is, waardoor je kunt handelen op de zogenaamde 'onbalansmarkt' in combinatie met een dynamisch energiecontract. Hoewel er geen subsidie is, kun je via de Kleineondernemersregeling (KOR) wel de btw terugvragen; een mooi financieel voordeel. Toch kleeft hier een risico aan: door de huidige onrust op de energiemarkt zijn mensen met een dynamisch contract nu vaak juist duurder uit. Deze onzekerheid maakt deze constructie momenteel vooral geschikt voor mensen die financiële klappen kunnen opvangen.

- Achter de meter-batterij (stekkerbatterij): Deze batterij wordt alléén geladen met je eigen zonnestroom en levert alleen stroom terug aan je eigen woning. Het vermogen ligt een stuk lager, maar de investering ook (tussen de € 1.000,- en € 1.500,-). Je kunt ze eenvoudig zelf installeren: je steekt de stekker in het stopcontact, downloadt de software en het werkt. Je kunt er maximaal 4 aan elkaar koppelen. Ze worden bovendien steeds toegankelijker; binnenkort zijn ze naar verluidt zelfs verkrijgbaar via de webshop van Albert Heijn.

Tip! Op www.accuberekening.nl kan je berekenen wat de meest efficiënte capaciteit voor een thuisbatterij zou zijn voor jouw situatie, afhankelijk van je type woning, gezinssituatie, stroomopwek, stroomverbruik en zonnepanelen.

Thuisbatterij en het milieu

Veel mensen kopen een batterij om duurzaam bezig te zijn. Toch plaatst Milieu Centraal hier een kanttekening bij. Het produceren van een thuisbatterij kost veel energie en grondstoffen (zoals lithium en kobalt). Op dit moment weegt de milieuwinst van de opgeslagen zonnestroom vaak nog niet op tegen de milieubelasting van de productie. Pas als er meer groene stroom op het net is en batterijen schoner geproduceerd worden, wordt de milieu-impact positiever.

Regelgeving en netcongestie

Dat netbeheerder Liander momenteel volop bezig is met het aanpakken van het middenspanningsnet in de gemeente, zal niemand ontgaan zijn. Hoewel sommige leveranciers beweren dat handelen op de onbalansmarkt helpt bij netcongestie, gaan er steeds meer geruchten dat netbeheerders dit handelen voor particulieren aan banden willen leggen. Zij hebben hier namelijk geen controle over, waardoor het in de praktijk juist niet helpt om lokale netcongestie op te lossen. In lijn daarmee is het inmiddels ook niet meer mogelijk om een thuisbatterij te financieren via de Toekomstbestendig Wonen Lening.

Een kleine stekkerbatterij kan wél uitkomst bieden voor je eigen situatie. Doordat je de stroom lokaal opslaat, kun je je zonnestroom toch kwijt op momenten dat je omvormer door een overbelast net tijdelijk dreigt uit te vallen.

Alternatieven: slimmer omgaan met je stroom Voordat je investeert in een batterij, zijn er ook andere manieren om je zonnestroom beter te benutten:

1. Verschuif je verbruik: Zet energie-intensieve apparaten (wasmachine, vaatwasser) aan op de momenten dat de zon schijnt.

2. Thermische opslag: Sla je zonnestroom op in warmte in plaats van in een chemische batterij. Gebruik je zonnepanelen om overdag een elektrisch boilervat of de buffer van je warmtepomp te verwarmen. Hiervoor moet je wel investeren in een boilervat. Houd er rekening mee dat zo'n vat een rendement (COP) van 1 heeft. Dat is geen probleem zolang je hiervoor je overgebleven gratis zonnestroom gebruikt. Is het echter je enige warmwatervoorziening, dan is het in de winter (als er weinig zon is) een relatief dure optie om water te verwarmen.

3. Elektrische auto (Vehicle-to-Grid): Heb je een elektrische auto? De accu hiervan is vele malen groter dan een thuisbatterij. Met bidirectioneel laden kun je je auto gebruiken als tijdelijke opslag voor je huis. De term die hiervoor in Nederland het meest wordt gebruikt is ‘Vehicle-to-Grid’ (V2G). Let op: dit is alleen mogelijk als zowel je elektrische auto als je laadpaal hiervoor technisch geschikt zijn. Dat is lang niet bij alle auto's het geval.

Conclusie

De ontwikkelingen rondom thuisbatterijen gaan razendsnel. Waar de grotere en duurdere systemen met dynamische contracten momenteel financiële onzekerheden en risico's met zich meebrengen, wordt de kleine stekkerbatterij steeds interessanter. De prijzen van deze kleinere batterijen dalen hard, terwijl de energieprijzen juist weer flink stijgen. Hierdoor behaalt een stekkerbatterij met de huidige energieprijzen al een return on investment dat vergelijkbaar is met een 'terugverdientijd' van zo'n 4 jaar. Begint het te kriebelen? Kijk dan goed naar welk type batterij past bij jouw financiële speelruimte en blijf als eerste stap vooral inzetten op het direct verbruiken van je eigen zonnestroom.

Meer informatie:

Lees hoe Gijs uit Bemmel zelf een systeem bouwde voor zijn 50 panelen!

Op EV Rijders | Home | Vereniging Elektrische Rijders vind je alle informatie over het gebruik van je autobatterij als energieopslag (Vehicle-to-Home, Vehicle-to-Grid, Vehicle-to-Load).